English version
Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach już po raz piąty włączył się w ogólnoeuropejski projekt „Noc muzeów”. 18 maja 2013 r. w siedzibie oddziału IPN przy ul. Józefowskiej 102 oraz ul. Kilińskiego 9 gościliśmy ponad czterysta osób.
Podczas tegorocznej Nocy Muzeów wiodącym tematem było zagadnienie II wojny światowej. Dariusz Pietrucha ze Stowarzyszenia na Rzecz Zabytków Fortyfikacji „Pro Fortalicium” opowiedział o szlaku Obszaru Warownego „Śląsk”. Członkowie stowarzyszenia zaś zaprezentowali umundurowanie i uzbrojenie formacji polskich i niemieckich z czasów drugiej wojny światowej. Historyk katowickiego IPN dr Grzegorz Bębnika promował swoją najnowszą publikację pt. „Katowice we wrześniu 1939”, zaś Daria Czarnecka wygłosiła referat pt. „Stanisław Gustaw Jaster ps. »Hel« – żołnierz czy konfident?”
Archiwiści z Oddziałowego Biura Udostępnienia i Archiwizacji Dokumentów IPN w Katowicach oprowadzali zwiedzających po nowych magazynach i kartotekach archiwum. Zaprezentowano także wystawę materiałów archiwalnych dotycząca propagandy w PRL. Dla zwiedzających IPN przygotowano poczęstunek, goście mogli spróbować wypieków zrobionych na podstawie przepisów odnalezionych w dokumentach.
Od 18 maja 2013 r. katowicki IPN udostępnił posiadaczom smartfonów darmową aplikację AudioTrip, dzięki której zainteresowani mogą w formie dźwiękowej zapoznać się z historią pięciu szczególnych miejsc w Katowicach: byłej siedziby Komendy Miejskiej Milicji Obywatelskiej przy ul. Kilińskiego (obecnie Muzeum Areszt IPN), byłych siedzib NKWD przy ul. Dworcowej oraz ul. Królowej Jadwigi, gmachu dawnego UB przy ul. Powstańców 31, a także Aresztu Śledczego w Katowicach. Z darmowej aplikacji można skorzystać, pobierając ją na swój telefon (dla użytkowników systemów mobilnych: Android, iOS) i wprowadzając w telefonie stronę www.audiotrip.org, gdzie znajdują się odwołania do sklepu, bądź poprzez zeskanowanie swoim telefonem QR kod. Jest to propozycja pionierska w ramach działań edukacyjnych IPN.
W budynku IPN przy ul. Kilińskiego 9 Robert Ciupa (IPN Katowice) zaprezentował wyniki projektu badawczo-edukacyjnego „Śladami zbrodni”. W dawnym areszcie MO udostępniliśmy ponadto zwiedzającym stałą ekspozycję pt. „Oczy i uszy bezpieki. Metody inwigilacji społeczeństwa przez Służbę Bezpieczeństwa za pomocą środków technicznych: tajnej obserwacji, dokumentacji fotograficznej, perlustracji korespondencji i podsłuchów w latach 1956–1989”.
Izba Pamięci Kopalni Wujek po raz kolejny włączyła się w Noc Muzeów, organizowaną wspólnie z katowickim oddziałem Instytutu. W br. można było zwiedzić miejsca na terenie kopalni Wujek związane z pacyfikacją i śmiercią 9 górników. Były to: łaźnia łańcuszkowa – w której odbyła się msza święta; plac przy kotłowni – miejsce gdzie zginęli górnicy; przyszybowy punkt opatrunkowy – w którym udzielano pomocy rannym górnikom; Stacja Ratownictwa Górniczego – gdzie złożono zastrzelonych górników. Po Muzeum oprowadzali: Antoni Gierlotka, Krzysztof Pluszczyk, Stanisław Płatek i Jerzy Wartak, uczestnicy strajku na Kopalni Wujek w grudniu 1981 roku. Sala audiowizualna wypełniła się w całości o godz. 20.00, kiedy to rozpoczął się monodram „Ostanie tango Herberta” w wykonaniu Przemysława Tejkowskiego. Bohater spektaklu, opartego w całości na twórczości Zbigniewa Herberta, to kloszard rzucony na śmietnik życia, który wydobywając z ciszy wiersze poety, stara się w rytmie tanga rozgryźć jego tajemnicę. W programie zalazły się też pokazy filmów, m.in. „Za wolność” – zapis koncertu, który odbył się z okazji 30. rocznicy pacyfikacji Kopalni Wujek w Katowicach.
Organizatorzy tegorocznej „Nocy Muzeów z IPN”: Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej oraz Oddziałowe Biuro Udostępnienia i Archiwizacji Dokumentów IPN w Katowicach, Śląskie Centrum Wolności i Solidarności (Muzeum Izba Pamięci Kopalni Wujek), Społeczny Komitet Pamięci Górników KWK Wujek Poległych 16.12.81.