English version20 kwietnia 2023 r. obchodziliśmy 150. rocznicę urodzin Wojciecha Korfantego – polityka, działacza narodowego, przywódcy III powstania śląskiego, myśliciela społecznego, publicysty. W uznaniu dla jego zasług Sejm RP ustanowił rok 2023 Rokiem Wojciecha Korfantego.
23 czerwca 2023 r. ukaże się dodatek prasowy „Wojciech Korfanty (1873–1939)”, dołączony do wydawnictwa Polska Press Grupa – Dziennika Zachodniego i Nowej Trybuny Opolskiej, przygotowany przez IPN. Partnerem dodatku jest Towarzystwo Finansowe „Silesia” sp. z o.o. Bogato ilustrowany dodatek zawiera siedem artykułów w przystępny sposób przybliżających postać jednego z Ojców Niepodległości, Wojciecha Korfantego. Autorami są historycy Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach i Uniwersytetu Śląskiego.
W dodatku:
-
dr Andrzej Sznajder, dyrektor Oddziału IPN w Katowicach – Nasza pamięć o Korfantym
Postać Korfantego to klucz do zrozumienia historii Górnego Śląska w XX wieku. W tym roku przypada 150. rocznica jego urodzin. - Jadwiga Dyktus, prezes Zarządu, Monika Domańska, wiceprezes Zarządu Towarzystwa Finansowego Silesia – Silna postać, wielki wizjoner
-
dr Sebastian Rosenbaum, IPN w Katowicach – Pierwsza odsłona kariery politycznej
Wojciech Korfanty u progu działalności politycznej był chwalony za „niezwykły talent oratorski”. Głosił: „narodowo jesteśmy Polakami, a nie po polsku mówiącymi Prusakami” . -
dr hab. Grzegorz Bębnik, IPN w Katowicach – Nigdy nie tracił z oczu Górnego Śląska. Żądał przyłączenia go do Polski
Józef Piłsudski mianował Korfantego polskim komisarzem plebiscytowym. Naczelnik Państwa był w stanie wzbić się ponad osobiste animozje i właściwie ocenić sytuację panującą w regionie. Wiedział, że nikt, poza Korfantym, nie potrafiłby poradzić sobie z podobnym wyzwaniem. -
dr Angelika Blinda, IPN w Katowicach – W kręgu rodzinnym
Korfanty posiadał apodyktyczny i wybuchowy charakter, ale w kontaktach z dziećmi pokazywał swoją drugą naturę, znacznie bardziej uczuciową. -
dr Mirosław Węcki, IPN Katowice/Instytut Historii UŚ – Konflikt Wojciecha Korfantego z Michałem Grażyńskim
Gdy w 1926 r. Michał Grażyński został mianowany wojewodą śląskim, przystąpił do bezwzględnej walki politycznej z opozycyjnym wobec sanacji, byłym komisarzem plebiscytowym i dyktatorem III powstania. Miało to swój początek w 1921 r. - dr Angelika Blinda, IPN w Katowicach – Wojciech Korfanty (1873–1939) – KALENDARIUM
-
Ryszard Mozgol, IPN w Katowicach – Korfanty – polski Garibaldi
Rozwijająca się kariera polityczna Korfantego, mianowanie go przez rząd RP Polskim Komisarzem Plebiscytowym na Górnym Śląsku, przykuwała uwagę reporterów i polityków zwycięskich mocarstw. -
dr Mirosław Węcki, IPN Katowice/Instytut Historii UŚ – W niepodległej Rzeczypospolitej
Korfanty, jako przywódca chadecji, atakowany był zarówno przez socjalistów, jak i endeków, nie cieszył się też sympatią silnej na Śląsku mniejszości niemieckiej. Na głównych antagonistów byłego komisarza plebiscytowego wyrośli piłsudczycy. -
Renata Skoczek, IPN w Katowicach – W obiektywie fotograficznym
Wojciech Korfanty był politykiem, który lubił się fotografować. Do naszych czasów przetrwało wiele jego zdjęć. Dzięki digitalizacji część z nich możemy oglądać nie tylko w muzeach.
Uchwałą z 2 sierpnia 2022 r. Sejm RP ustanowił rok 2023 Rokiem Wojciecha Korfantego. Okazja ku temu jest dobra, bo to właśnie w tym roku przypada 150. rocznica jego urodzin.
Jeden z ojców niepodległości, syn śląskiej ziemi, polityk, społecznik, wydawca, publicysta, myśliciel społeczny, komisarz plebiscytowy, dyktator III powstania śląskiego, poseł do Sejmu Śląskiego i Sejmu RP, wicepremier– to tylko niektóre funkcje i tytuły, za pomocą których próbujemy opisać jego bogatą biografię i takież zasługi. Trudno jednak wyzbyć się poczucia, że wciąż zostało dużo do opowiedzenia i opisania.
Obecność w zbiorowej pamięci i oddziaływanie Wojciecha Korfantego trwały za jego życia i nie skończyły się bynajmniej z chwilą śmierci. Niezmiennie porusza on i przyciąga uwagę historyków, pisarzy, artystów, polityków.
Jeszcze za życia o „zatruwanie życia politycznego Śląska” oskarżała go Zofia Kossak w znakomitym skądinąd „Nieznanym kraju” (1932 r.) Jako bohater z kolei pojawiał się w wierszach Kazimierza Gołby i w elegii Wilhelma Szewczyka „Pogrzeb Korfantego”.
W okresie powojennym aż do lat 70. podtrzymywanie kultu Korfantego komuniści uznali za niepotrzebne. W 1975 r. Marian Orzechowski – ówczesny rektor Uniwersytetu Wrocławskiego i prominentny działacz PZPR – napisał jego „Biografię polityczną”. Z kolei Albin Siekierski poświęcił mu wydaną w 1987 r. powieść biograficzną „Nastaje zmierzch”. W 1982 r. Jerzy Trela wcielił się w naszego bohatera w serialu historycznym „Blisko, coraz bliżej”.
Nowe i pełniejsze spojrzenie na Wojciecha Korfantego było możliwe po 1989 r. To wtedy zorganizowano obchody 50. rocznicy jego śmierci, na które przybyły z USA do Katowic jego dwie córki. Przełomem była wydana trzy lata później publikacja zawierająca wybór publicystyki katolicko-społecznej Wojciecha Korfantego przygotowana przez Andrzeja Brożka i Edwarda Balawajdera. W 1999 r. postanowieniem Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego Wojciech Korfanty został uhonorowany Orderem Orła Białego. W tym samym roku na Placu Sejmu Śląskiego wzniesiono mu monumentalny pomnik autorstwa Zygmunta Brachmańskiego.
Obchody 100-lecia odzyskanej niepodległości, a następnie setne rocznice kolejnych powstań śląskich, plebiscytu i objęcia części Górnego Śląska przez Rzeczpospolitą po raz kolejny ożywiły pamięć o Korfantym.
A może to nie kolejne okrągłe rocznice ożywiają tę pamięć. Może jest tak, jak napisał Jan F. Lewandowski, że postać Korfantego to klucz do zrozumienia historii Górnego Śląska w XX wieku.