Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach oraz Institut für Ost- und Südosteuropaforschung Regensburg zorganizowały w dniach 11–12 marca 2013 r. spotkanie robocze w ramach projektu badawczego „Internowania – deportacje – produktywizacja. Mieszkańcy Górnego Śląska w systemie obozowym GUPWI NKWD 1945–1956” („Internierung – Deportation – Produktivisierung. Aus Oberschlesien stammende Internierte im Lagersystem GUPVI NKVD 1945–1956”). Spotkanie odbyło się w sali konferencyjnej katowickiego IPN przy ul. Józefowskiej 102.

Nad problemem internowania i deportacji dziesiątków tysięcy mieszkańców Górnego Śląska do pracy przymusowej na rzecz Związku Sowieckiego w 1945 r. na forum publicznym województwa śląskiego i opolskiego toczą się od dwóch dekad ożywione dyskusje. Widoczny jest przy tym coraz większy rozdźwięk pomiędzy ustaleniami historyków a głosami szeroko rozumianej opinii publicznej. Wiąże się to po części z faktem wyraźnego wyhamowania poważnych badań w tej materii w ostatnich kilku latach. Celem spotkania roboczego projektu badawczego „Internowania – deportacje – produktywizacja. Mieszkańcy Górnego Śląska w systemie obozowym GUPWI NKWD 1945–1956” było podsumowanie dotychczasowych badań naukowych nad problemem internowań i deportacji dokonanych przez Sowietów w 1945 r. oraz zarysowanie planu dalszych badań. Zaprezentowane zostały działania podejmowane przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Katowicach dla ustalenia faktycznej skali internowań i deportacji. Istotnymi punktami projektu są także podsumowanie rekonesansu po niewykorzystanych dotąd archiwaliach niemieckich, refleksja nad archiwalnymi zasobami posowieckimi oraz omówienie problemu pamięci o deportacji. Przedsięwzięcie zamyka pierwszy etap wspólnych działań badawczych, realizowanych przez Institut für Ost- und Südosteuropaforschung Regensburg i Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Katowicach.