Instytut Pamięci Narodowej - Katowice

https://katowice.ipn.gov.pl/pl3/dla-mediow/komunikaty/208590,Konferencja-prasowa-katowickiego-IPN-na-temat-kolejnego-etapu-programu-dokumenta.html
27.02.2026, 00:13

Konferencja prasowa katowickiego IPN na temat kolejnego etapu programu dokumentacyjnego IPN „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką w latach 1939-1945” – straty.pl

W czwartek, 31 października 2024 r. przed Aresztem Śledczym w Katowicach odbyła się konferencja prasowa dr. Andrzeja Sznajdera, dyrektora Oddziału IPN w Katowicach oraz dr Renaty Dziechciarz, naczelnik Oddziałowego Archiwum IPN w Katowicach. Pracownicy IPN i wolontariusze rozdawali ulotki informujące o akcji w centrum Katowic oraz w Bielsku-Białej. Po konferencji delegacja IPN zapaliła znicze przy tablicach upamiętniających: ofiary zbrodni komunistycznych, ks. Franciszka Blachnickiego, ks. Jana Machę, Józefa Pukowca oraz przy pomniku Ofiar Katynia.

31.10.2024

 

 

Konferencja katowickiego IPN  odbyła się przy Areszcie Śledczym w Katowicach. Katowicki kompleks więzienny powstał po 1878 r. jako areszt Sądu Grodzkiego, później pełnił funkcję Królewskiego Pruskiego Więzienia. Po włączeniu Katowic do Polski, w latach 1922-1939 był więzieniem I klasy. Okres II wojny światowej był najtragiczniejszym czasem tego miejsca. Od 9 października 1941 r. do 22 stycznia 1945 r. na głównym placu katowickiego więzienia, gdzie stała gilotyna, stracono około 500 więźniów, wśród nich ks. Jana Machę. Od stycznia do maja 1945 r. kompleks użytkowany był przez NKWD. Obiekt traktowano jako areszt tymczasowy, punkt zborny, miejsce przesłuchań i egzekucji. Stąd NKWD miało wysyłać transporty do obozów w Świętochłowicach i Mysłowicach. W drugiej połowie 1945 r. NKWD przekazało areszt komunistycznemu aparatowi bezpieczeństwa, który wykonywał tutaj wyroki przez rozstrzelanie i powieszenie.

Początek kolejnego etapu programu „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką w latach 1939-1945”

Wiele ofiar niemieckich represji z czasu II wojny światowej pozostaje bezimienna. Nie doczekały się upamiętnienia, a ich historie mogłyby pozostać zapomniane, gdyby nie program straty.pl. Chcemy przywrócić im pamięć, aby przyszłe pokolenia Polaków pamiętały, jak wielu zwykłych obywateli było poddawanych represjom, a tysiące z nich zapłaciło za wolność najwyższą cenę.   

Już 31 października 2024 r. rozpocznie się ogólnopolska kampania informacyjna mająca na celu rozpowszechnianie wiedzy o programie „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką w latach 1939-1945” i bazie straty.pl. To kolejny etap realizacji projektu. Szukamy osób, które pomogą nam udokumentować te represje i dzięki którym będziemy mogli wpisać do bazy straty.pl – do wirtualnego pomnika bohaterów II wojny światowej – nazwiska kolejnych osób.

Czasu jest coraz mniej. Większość świadków tamtych wydarzeń już odeszła. Dlatego tak ważne jest dotarcie do osób, które mogą podzielić się swoimi wspomnieniami, relacjami swoich rodziców, dziadków, krewnych i dokumentami.

IPN pragnie dotrzeć do jak najszerszego grona odbiorców, szczególnie do rodzin, które mogą nie wiedzieć, że:

  • istnieje możliwość odnalezienia informacji o losach bliskich w bazie IPN straty.pl,
  • można uzupełnić dane w bazie,
  • można zgłosić osoby, których jeszcze w niej nie ma.

Apelujemy do rodzin, instytucji i świadków historii o pomoc w uzupełnianiu danych o ofiarach, których losy nie zostały dotąd udokumentowane.

Przekaż dane o ofiarach, których jeszcze nie mamy

Pamięć przetrwa dzięki Tobie. Zostań wolontariuszem w programie straty.pl

Poszukujemy osób, które będą rozpowszechniały informacje o programie „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką w latach 1939–1945” – baza straty.pl.

Startujemy 31 października. Szukamy osób, które pomogą nam w:
- przekazywaniu informacji o programie i bazie straty.pl w lokalnych społecznościach, placówkach edukacyjnych, instytucjach kultury i mediach społecznościowych;
- pozyskiwaniu nowych danych o osobach represjonowanych pod okupacją niemiecką podczas II wojny światowej oraz zachęcaniu rodzin ofiar do przesyłania nam informacji o bliskich, którzy nie figurowali dotąd w bazie straty.pl;
- budowaniu świadomości społecznej o tej ważnej sferze działalności IPN.
W zamian oferujemy udział w ważnym społecznie projekcie o zasięgu ogólnopolskim, szkolenie i wsparcie merytoryczne, rozwój umiejętności komunikacyjnych, organizacyjnych i pracy w zespole.
 Dowiedz się więcej: https://tinyurl.com/2mbhvz35

straty.pl to ogólnodostępna baza danych, zawierająca szczegółowe informacje o osobach zamordowanych, represjonowanych, zaginionych czy deportowanych w czasie niemieckiej okupacji.

Cel programu

Głównym celem programu, którego efektem jest ogólnodostępna internetowa baza straty.pl, jest przywrócenie pamięci o obywatelach polskich, którzy zginęli lub doświadczyli represji podczas niemieckiej okupacji.  

Co można znaleźć w bazie

W bazie można znaleźć dane takie jak imię i nazwisko ofiary, data i miejsce urodzenia, ostatnie miejsce zamieszkania, a także okoliczności śmierci, aresztowania lub deportacji. Informacje te pochodzą z różnych źródeł, m.in.: materiałów zebranych przez Główną Komisję Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce, z archiwów państwowych, dokumentów z obozów koncentracyjnych, relacji świadków, wspomnień  oraz z licznych publikacji. Baza obejmuje ofiary egzekucji, więźniów obozów koncentracyjnych i obozów pracy, deportowanych na roboty przymusowe, cywilne ofiary wojny, a także osoby zamordowane w wyniku pacyfikacji.

Projekt straty.pl został zainaugurowany w 2006 roku z inicjatywy IPN oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Ośrodka KARTA, aby zebrać i udokumentować losy ofiar II wojny.  W styczniu 2022 roku Instytut Pamięci Narodowej przejął pełną odpowiedzialność za program straty.pl.

Więcej informacji https://ipn.gov.pl/pl/dla-mediow/zapowiedzi-prasowe/204780,Pamiec-przetrwa-dzieki-Tobie-baza-stratypl-Konferencja-prasowa-prezesa-IPN-dr-Ka.html