Instytut Pamięci Narodowej - Katowice

https://katowice.ipn.gov.pl/pl3/aktualnosci/192873,Zmarl-pplk-Wladyslaw-Foksa-zolnierz-zgrupowania-Narodowych-Sil-Zbrojnych-pod-dow.html
21.03.2026, 08:11

Zmarł ppłk Władysław Foksa, żołnierz zgrupowania Narodowych Sił Zbrojnych pod dowództwem kpt. Henryka Flamego „Bartka”

23.10.2023

Z głębokim smutkiem przyjęliśmy informację, że 23 października 2023 r., w wieku 103 lat, zmarł ppłk Władysław Foksa, żołnierz zgrupowania Narodowych Sił Zbrojnych pod dowództwem kpt. Henryka Flamego „Bartka”.

Ppłk Władysław Foksa urodził się 16 lutego 1920 r. w Żywcu. Od czerwca 1942 r. był żołnierzem Armii Krajowej. Pracował jako robotnik przy budowie fabryki IG Farben w pobliżu niemieckiego obozu Auschwitz. W 1942 r. został aresztowany przez Niemców. Śledztwo przeciw niemu gestapo prowadziło w Oświęcimiu i Bielsku. Został karnie włączony na siedem miesięcy do komanda robotników w kamieniołomie w Kamienicy. Po zwolnieniu w 1943 r. wrócił do pracy w Oświęcimiu.

Jesienią 1945 r. związał się ze zgrupowaniem NSZ pod dowództwem Henryka Flamego „Bartka”. Był szefem grupy w Żywcu, która prowadziła działalność propagandową, wydawniczą i wywiadowczą. W grudniu 1946 r. aresztowany przez UBP. Przeszedł brutalne śledztwo. W kwietniu następnego roku został zwolniony z więzienia na podstawie przepisów amnestii.

Szykanowany w PRL znalazł pracę na kolei. W 1990 r. został radnym Żywca. Działał w Akcji Katolickiej. W latach 1990–96 był prezesem Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego w ówczesnym województwie bielskim oraz założycielem i pierwszym prezesem Związku Żołnierzy NSZ na Podbeskidziu.

W 2013 r. otrzymał awans na stopień kapitana, w 2017 r. odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, w 2018 r. awansowany na stopień majora w stanie spoczynku, a w 2020 r. awansowany do stopnia podpułkownika.

W poniedziałek, 30 października 2023 r. w kościele pw. św. Floriana w Żywcu-Zabłociu została odprawiona msza pogrzebowa w intencji śp. ppłk. Władysława Foksy w kościele pw. św. Floriana w Żywcu-Zabłociu. Zmarły spoczął na cmentarzu parafialnym.

W uroczystościach pogrzebowych wzięli udział: rodzina zmarłego, kombatanci, parlamentarzyści, przedstawiciele władz wojewódzkich, samorządowych, miejskich, liczne poczty sztandarowe, młodzież oraz mieszkańcy Żywca. Katowicki oddział IPN reprezentował Adam Kondracki, pracownik Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN w Katowicach.

Cześć Jego pamięci!