W roku szkolnym 2014/2015 r. uczniowie Szkoły Podstawowej nr 51 z Oddziałami Integracyjnymi w Bytomiu przystąpili do realizacji VI edycji ogólnopolskiego projektu Instytutu Pamięci Narodowej „Kamienie Pamięci z modlitwą Ojczyźnie”. Projekt ten miał na celu zachęcić uczestników do odszukania i upamiętnienia bohaterów – osób duchownych żyjących i działających w środowisku lokalnym w latach 1939–1989, którzy poświęcili się idei niepodległej Ojczyzny, pozostając wiernymi uniwersalnym wartościom, w tym nadrzędnej – miłości do drugiego człowieka.
Nasze działania miały na celu zwrócenie uwagi na lokalnych bohaterów, których misja polegała na służbie lokalnym społecznościom, obronie godności ludzkiej i sprzeciwie wobec totalitaryzmów. W ramach realizacji projektu „Kamienie Pamięci z modlitwą Ojczyźnie” stworzyliśmy własne projekty edukacyjne. Pierwsze działania rozpoczęliśmy już w lutym 2015 r. Uczniowie objęli pamięcią aż 13 kapłanów pracujących i przebywających w Bytomiu w latach 1939–1989. W pierwszej kolejności przystąpiliśmy do określenia formy prezentacji efektów swojej pracy i współpracy z instytucjami, organizacjami i osobami fizycznymi. Opracowaliśmy plan działań i przystąpiliśmy do jego realizacji – analizy dokumentów w archiwum diecezji gliwickiej, wizyty w parafiach, rozmowy z proboszczami, ze świadkami wydarzeń, zbieranie wszelkich materiałów archiwalnych, opisanie i usystematyzowanie pozyskanych materiałów w celu ich prezentacji i udostępnienia, opracowanie wystawy tematycznej, zebranie dokumentów, zdjęć.
Tematyka projektów oraz ich autorzy – uczniowie pracujący nad prezentacją wybranego bohatera:
- „Maksymilian Wojtas – ksiądz, historyk kościoła”, Piotr Tokarz – kl. 5e i Bartłomiej Kotara – kl. 5e
- „Ks. Henryk Wegener-Wojnowski – proboszcz i redaktor” – Kacper Żełabowski – kl. 4e i Antoni Kruszyński – kl. 4e
- „Stefański Józef – polski ksiądz katolicki, nauczyciel, organizator tajnego nauczania, kapelan Armii Krajowej” – Robert Szczepanik – kl. 6d, Patryk Wojtkowiak – kl. 6d, Michał Kukułka- kl. 6d
- „Ks. Jan Sossalla – uczony i duszpasterz”, Kacper Kościecha – kl. 6f i Kamil Fituch – kl. 6f
- „Ks. Wacław Schenk – bytomski proboszcz i liturgista”, Julia Czerwińska – kl. 6a i Paulina Sadowska – kl. 6a
- „Ks. Wilhelm Porwoll – zawsze w sercu parafii św. Barbary” – Agnieszka Walczak – kl. 6c i Maria Ciosk –kl. 6c
- „Ks. Antoni Nierobisz – z godnością wśród upokorzeń”, Wiktoria Kot – kl. 6b i Jakub Paluszkiewicz –kl. 6b
- „Lerch Konrad Kurt – aktywny jezuita – organizator życia parafialnego” – Zofia Świętochowska – kl. 5b
- „Odważna służba ks. Jana Frenzla” – Miłosz Palarz – kl. 6d i Igor Żukow – kl. 6d
- „Ks. Hrabowsky Alfred – budowniczy i obrońca kościoła” – Dawid Radoła – kl. 6f i Łukasz Sidorski- – kl. 6f
- „Ks. Franciszek Nawrot – przyjaciel bytomskiej młodzieży” – Jakub Jańczyk – kl. 5e i Kacper Cieślik – kl. 5e
- „Ks. Adam Wiktor – opiekun podziemnej solidarności” – Anna Bodzek – kl. 6a i Emilia Rudnicka – kl. 6a
- „Śleboda, czyli wolność” – Natalia Wojciechowska – IV LO im. B. Chrobrego i Patryk Wojciechowski – kl. 6b
Patronat nad VI edycją projektu „Kamienie Pamięci z modlitwą Ojczyźnie” objął Instytut Pamięci Narodowej – Oddział w Katowicach.
Finałowym efektem realizacji naszych działań był końcowy projekt edukacyjny: sesja pt. „Znani i nieznani – bytomscy bohaterowie”. Sesję prowadzili uczniowie, którzy przybliżyli losy bohaterów i wydarzeń uczestnikom i przybyłym gościom.
Po prezentacji wszyscy zebrani mieli możliwość wysłuchania recytacji fragmentów „Tryptyku Rzymskiego”, który wprowadził słuchaczy w zadumę i refleksję nad tajemnicą stworzenia, przeznaczenia oraz przemijania świata i człowieka. Tego zadania podjęli się uczniowie z kl. 4d – Szymon Nowak i 6e – Andrzej Kowalski, Julia Wiśniewska, Kasandra Chudy, Weronika Marczyk, Alicja Janosz, pod kierunkiem Beaty Czechowskiej-Siudak. Na zakończenie zaprezentowano wystawę w Rotundzie Biblioteki pod hasłem „,Kamienie Pamięci – z modlitwą Ojczyźnie 1939–1989. Bytomscy kapłani” wykonana dzięki pomocy pracowników Miejskiej Biblioteki Publicznej Bogusławy Zych i Marty Głogowskiej. Dzięki udziałowi w projekcie pod patronatem IPN uczniowie nauczyli się podejmowania samodzielnej pracy dokumentacyjnej, poszukiwania śladów bohaterów historii we własnym środowisku i ich upamiętnieniu. Należy nadmienić, że zaprezentowane Sylwetki na trwałe zapisały się w historię społeczności lokalnej i Polski. W trakcie naszej pracy nad realizacją projektu wielokrotnie spotkaliśmy się z życzliwością i pomocą wielu osób i instytucji.
Anna Dziadek
koordynator projektu
katechetka i nauczycielka historii i społeczeństwa SP 51 w Bytomiu