Instytut Pamięci Narodowej - Katowice

Wydarzenie odbyło się z udziałem Stanisława Kozika, syna powstańca wraz z rodziną, lokalnych władz reprezentowanych przez Dariusza Skrobola, burmistrza Pszczyny, Damiana Cieszewskiego, wicestarostę pszczyńskiego, Barbarę Psik, sołtys Piasku i radną Rady Miejskiej w Pszczynie, Andrzeja Mańkę, radnego Rady Miejskiej w Pszczynie, Szymona Sektę, Sekretarza Powiatu Pszczyńskiego oraz przedstawicieli Instytutu Pamięci Narodowej.

Posługę duszpasterską sprawował ks. Grzegorz Stephan, proboszcz Parafii Pod Wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa.

W uroczystości wzięła również udział młodzież i nauczyciele z Zespołu Szkolno-przedszkolnego w Piasku oraz Antonina Stroka, wychowanka Powiatowego Ogniska Pracy Pozaszkolnej w Pszczynie wraz z nauczycielką Joanną Gajdą.

Uroczystość prowadził Szymon Sekta, który na wstępie przywitał uczestników a Jan Kwaśniewicz, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach przybliżył genezę akcji „Powstańcy to wiara, nadzieja i cud! Ocalmy groby powstańców śląskich od zapomnienia”, symbolikę znaku pamięci „Tobie Polsko”. Następnie głos zabrał Stanisław Kozik, syn uhonorowanego Powstańca, który przybliżył zebranym sylwetkę swojego ojca. Dariusz Skrobol, burmistrz Pszczyny oznaczył grób Franciszka Kozika znakiem pamięci „Tobie Polsko” a ks. Grzegorz Stephan dokonał poświęcenia grobu. Następnie uczniowie Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Piasku zaprezentowali krótki, patriotyczny program artystyczny. Po zakończonym występie głos zabrał Dariusz Skrobol, który podziękował zebranym. Uroczystość zwieńczyło wykonanie pieśni powstańczej „Rozkwitały pąki białych róż” Antoniny Stroki, wokalistki Powiatowego Ogniska Pracy Pozaszkolnej w Pszczynie (POPP Pszczyna). Na zakończenie przy grobie złożono kwiaty i zapalono znicze.

Akcja oznaczania grobów znakiem pamięci opracowanym przez Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach rozpoczęła się 5 lipca 2021 r w dzień setnej rocznicy zakończenia III powstania śląskiego. Znak pamięci „Tobie Polsko” ma formę proporczyka o rozmiarach ok. 20 x 8 cm wykonanego z porcelany nagrobnej. Umieszczono na nim inwokację „Tobie Polsko”, pod którą znajduje się wizerunek orła otoczonego datami powstań, a poniżej napisy „Grób Powstańca Śląskiego” i „Instytut Pamięci Narodowej”. Proporzec jest  wzorowany na sztandarze powstańczym „Tobie Polsko”, który wykonano na początku 1920 r. w pracowni przy redakcji „Katolika” w Bytomiu i który obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Czynu Powstańczego w Górze Św. Anny. Muzeum posiada także fotografię z uroczystości upamiętniającej uchwalenie Konstytucji 3 Maja, która przedstawia pochód mieszkańców wsi Osiek (pow. strzelecki, woj. opolskie) z tymże sztandarem niesionym przez A. Szulca do Rozmierzy. Uroczyści te obchodzono na całym Górnym Śląsku w niedzielę 2 maja 1920 r. i były to pierwsze legalne obchody tej rocznicy na tym terenie. Dzięki postanowieniom artykułu 88 Traktatu Wersalskiego o przeprowadzeniu plebiscytu, dla zapewnienia jego bezstronności, w lutym 1920 r. obszar plebiscytowy wyłączono z państwa niemieckiego i poddano kontroli wojsk alianckich, a pełnię władzy przejęła na nim Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa Górnego Śląska z gen. Henri Le Rondem na czele. Umożliwiło to Polakom legalne demonstrowanie swoich dążeń i używanie symboli narodowych.