W dniach od 8 do 10 grudnia 2014 r. z wizytą roboczą w Oddziale IPN w Katowicach gościli dwaj działacze społeczni z Mołdawii, Andrei Buga i Alexandru Postica. Obaj Mołdawianie stoją za inicjatywą stworzenia Muzeum Deportacji w miejscowości Mereni (ok. 25 km od Kiszyniowa). Do dziś w Mołdawii brakuje miejsca upamiętniającego ofiary reżimów totalitarnych. Projekt zakłada stworzenie kompleksu o charakterze muzealno-edukacyjnym upamiętniającego ofiary deportacji z Mołdawii w XX wieku (aresztowania i deportacje objęły ok. 100 tysięcy ludzi). Temat ten jest ważny dla mołdawskiej tożsamości i mierzenia się z trudną przeszłością. Projekt realizowany jest przy wsparciu lokalnych władz, które udostępniły teren pod przyszłe muzeum. Wśród lokalnej społeczności działa także grupa entuzjastów gotowa do zaangażowania się w tworzenie muzeum. Celem wizyty w Polsce była pomoc w stworzeniu na podstawie polskich doświadczeń „biznesplanu” projektu Muzeum Deportacji w Mereni. Chodziło o zapoznanie uczestników z nowoczesnymi formami prezentacji ekspozycji muzealnych, działalnością edukacyjna i popularyzatorską placówek muzealnych.
Pierwsze dni w Polsce Mołdawianie spędzili na Górnym Śląsku. Odwiedzili Centrum Dokumentacji i Deportacji Górnoślązaków do ZSRR w Radzionkowie, Muzeum Śląskie w Katowicach, oddział Muzeum w Gliwicach poświęcony historii Żydów górnośląskich oraz Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu. Ze Śląska obaj Mołdawianie udali się do Warszawy.
Biogramy naszych gości:
Andrei Buga – działacz społeczny i samorządowy. Specjalista w Radzie Rejonu Anenii Noi, gdzie odpowiada za koordynację projektów na rzecz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego i rozwoju regionalnego. Obecnie współpracuje m.in. z Małopolskim Towarzystwem Oświatowym, tworząc w Rejonowe Centrum Rozwoju Młodzieży. Z wykształcenia politolog, ukończył państwowy Uniwersytet im. Stefana Wielkiego w Suczawie. W 2012, w ramach programu Erasmus, studiował na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
Alexandru Postica – działacz społeczny. Prawnik. Obecnie doktorant w Instytucie Historii Państwa i Prawa Mołdawskiej Akademii Nauk. W 2005 założył Stowarzysznie Promo LEX, w którym przez lata pełnił funkcję prezesa, obecnie dyrektor Programu Ochrona Praw Człowieka. W ramach działalności organizacji prowadził ok. 40 procesów przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka. Od 2000 zajmuje się problemem ofiar represji politycznych. Prowadził liczne procesy o udostępnienie ofiarom represji materiałów archiwalnych Służb Specjalnych Republiki Mołdawii. Od 2004 jest członkiem, a obecnie wiceprezesem, Stowarzyszenia Byłych Osób Deportowanych (Association of Former Deportees and Deported Peoples). W 2011 zainicjował powstanie Muzeum Deportacji w Mereni.