Instytut Pamięci Narodowej - Katowice

https://katowice.ipn.gov.pl/pl3/aktualnosci/19145,Uroczystosc-upamietniajaca-sp-Jozefa-Bonczola-Bytom-Miechowice-3-listopada-2014.html
19.03.2026, 08:35

Uroczystość upamiętniająca śp. Józefa Bonczola – Bytom-Miechowice, 3 listopada 2014

03.11.2014

3 listopada 2014 r. w Bytomiu-Miechowicach odbyła się uroczystość upamiętniająca śp. Józefa Bonczola, archiwistę diecezji gliwickiej, ważnego świadka historii. W kościele pw. Bożego Ciała w Bytomiu-Miechowicach została odprawiona msza św. w jego intencji, następnie uczestnicy uroczystości przeszli na pobliski skwer, gdzie dokonano uroczystego nadania temu miejscu imienia Józefa Bonczola. Rada Miejska w Bytomiu na wniosek Prezydenta Miasta przyjęła uchwałę w tej sprawie 24 czerwca 2014 r. W uroczystości wzięli udział: prok. Ewa Koj, naczelnik OKŚZpNP w Katowicach oraz Andrzej Sznajder, dyrektor katowickiego oddziału IPN.

Józef Bonczol urodził się 28 marca 1934 r. w Miechowicach. W wieku jedenastu lat był świadkiem licznych morderstw, gwałtów, okrucieństw i deportacji Ślązaków w głąb ZSRR. W filmie „Przemilczana tragedia. Niech świat o nas pamięta", zrealizowanym przez katowicki oddział Telewizji Polskiej, był jednym z głównych świadków opisujących wydarzenia wojny, a także deportacji. O tych faktach zeznawał w katowickim oddziale IPN.

Od 1 lipca 1992 r. pełnił funkcję archiwisty diecezji gliwickiej. Stworzył od podstaw archiwum kurii gliwickiej, tzw. registratury, główną składową tworzonego w dalszym ciągu archiwum diecezjalnego. W latach 1998–2000 prowadził prace, podczas których wykonywał mikrofilmy ksiąg metrykalnych parafii diecezji gliwickiej. Był odpowiedzialny za zlecenia genealogiczne, jakie były kierowane do kurii gliwickiej. Józef Bonczol był odpowiedzialny za kontakty z Amerykańskim Towarzystwem Genealogicznym w Salt Lake City. Z tym towarzystwem do ostatniego dnia utrzymywał kontakty ekumeniczne, obok naukowych. Przygotowywał corocznie statystykę diecezjalną. Zmarł 9 listopada 2012 r.