Instytut Pamięci Narodowej - Katowice

https://katowice.ipn.gov.pl/pl3/aktualnosci/18933,Wystawa-August-Hlond-prymas-czasu-narodowych-wyborow-w-Tychach-1826-stycznia-201.html
13.03.2026, 00:29

Wystawa „August Hlond – prymas czasu narodowych wyborów" w Tychach, 18–26 stycznia 2014

18.01.2014

19 stycznia 2014 r. w Tychach, przy ul. Paprocańskiej 160 (plac przed kościołem Najświętszego Serca Pana Jezusa), odbyło się otwarcie wystawy „August Hlond – prymas czasu narodowych wyborów". Organizatorem wydarzenia był Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach oraz proboszcz parafii pw. NSPJ w Paprocanach. Wernisaż został poprzedzony wykładem wprowadzającym dr. Andrzeja Drogonia, dyrektora katowickiego oddziału IPN.

W ostatnim dniu prezentacji ekspozycji, tj. 26 stycznia 2014 r. (niedziela) kazanie poświęcone dziełu Augusta Hlonda oraz misji Chrystusowców wygłosi ks. prof. dr hab. Bernard Kołodziej SChr z Zakładu Historii Kościoła Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Termin otwarcia wystawy nie jest przypadkowy, ponieważ 19 stycznia obchodzony jest Dzień Emigranta, a ks. kardynał August Hlond był założycielem zakonu, który podjął dzieło opieki nad Polonią rozsianą po całym świecie jako podstawową regułę swojego działania. Dzieło to jest nadal kontynuowane przez Towarzystwo Chrystusowe dla Polonii Zagranicznej w prawie dwudziestu krajach. Miejsce ekspozycji również nie jest przypadkowe, ponieważ z parafią paprocańską związany był jeden z pierwszych Chrystusowców, kandydat na ołtarze, zamordowany przez sowieckiego żołnierza 1 lutego 1945r. w trakcie ratowania gwałconej kobiety – Paweł Kontny. 

Radni Sejmiku Województwa Śląskiego przyjęli jednogłośnie uchwałę, iż rok 2013 jest w województwie śląskim Rokiem Kardynała Augusta Hlonda, pochodzącego z Mysłowic-Brzęczkowic pierwszego biskupa diecezji katowickiej (śląskiej) i późniejszego Prymasa Polski. 21 października 2013 r. w Sali Sejmu Śląskiego odbyła się uroczysta sesja Sejmiku Województwa Śląskiego, której towarzyszyła prezentacja wystawy „August Hlond – prymas czasu narodowych wyborów".

Ekspozycja została przygotowana na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego. Koncepcja wystawy i projekt graficzny – Łukasz Kobiela. Tekst: dr Andrzej Drogoń, Łukasz Kobiela.

Na trzydziestu sześciu planszach wystawy zaprezentowano postać kardynała Augusta Hlonda, Prymasa Polski, jego życie oraz posługę w trudnych czasach budowy Restytuowanej II RP, podczas II wojny światowej i w nowej, komunistycznej rzeczywistości. Tłem dla postaci Kardynała i Jego życia jest zarys historii Górnego Śląska w okresie walk o polskość tych ziem, zarys historii Polski i losów Polaków w okresie II wojny światowej oraz w początkowym okresie kształtowania systemu totalitarnego na ziemiach polskich przez komunistów. Kolejne wydarzenia z życia Kardynała ilustrowane są fotografiami i innymi materiałami, m.in.: fragmentami rękopisów, wycinkami z czasopism, dokumentami, pieczęciami oraz kartami notatnika Kardynała. Opis towarzyszący fotografiom jest wprowadzeniem do lekcji historii najnowszej.

Bardzo obszerna ikonografia, obejmująca wiele po raz pierwszy prezentowanych unikalnych fotografii i dokumentów, pochodzi z archiwów archidiecezjalnych w: Gnieźnie, Katowicach, Poznaniu, Archiwów Inspektorii Salezjańskiej w Krakowie i Pile, Archiwum Małgorzaty Herok, a także Archiwum Oficyny Wydawniczej „Volumen", Archiwum Państwowego w Katowicach, Archiwum Stowarzyszenia na Rzecz Ochrony Pamięci Narodu Polskiego „Pro Patria Pro Memoria", Archiwum Zgromadzenia Chrystusowego dla Wychodźców w Poznaniu, Biblioteki Śląskiej, Biblioteki Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego, Instytutu Pamięci Narodowej, Książnicy Cieszyńskiej, Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, Muzeum Historii Katowic, Muzeum Śląskiego, Muzeum w Gliwicach, Narodowego Archiwum Cyfrowego, www.gaso-gostyn.pl i zbiorów Stefana Wolniewicza oraz zbiorów Mirosława Ganobisa. Wystawie towarzyszy obszerny 72-stronicowy katalog.

Wystawa będzie prezentowana od 18 do 26 stycznia 2014 r.