Instytut Pamięci Narodowej - Katowice

https://katowice.ipn.gov.pl/pl3/aktualnosci/18472,Prezentacja-wystawy-Zolnierze-Warszyca-Przystajn-324-wrzesnia-2012.html
04.04.2026, 00:29

Prezentacja wystawy „Żołnierze »Warszyca«” – Przystajń, 3–24 września 2012

03.09.2012

W dniach od 3 do 24 września 2012 r. w Gminnym Ośrodku Kultury, Sportu i Rekreacji w Przystajni (ul. Targowa 5) prezentowana jest wystawa „Żołnierze »Warszyca«”, przygotowana przez OBEP IPN w Łodzi (2001). Ekspozycję wystawy zorganizował OBEP IPN w Katowicach przy współudziale Gminnego Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji w Przystajni, Stowarzyszenia Solidarność Walcząca z Wrocławia oraz Muzeum Regionalnego im. Stanisława Sankowskiego w Radomsku.

Do Polski Wolnej, Suwerennej, Sprawiedliwej i Demokratycznej prowadzi droga przez walkę ze znikczemnieniem, zakłamaniem i zdradą („Warszyc”, Rozkaz nr 2 do żołnierzy Konspiracyjnego Wojska Polskiego z 8 stycznia 1946 r.).

Wystawa prezentuje drogę życiową kpt. Stanisława Sojczyńskiego „Warszyca” – oficera Armii Krajowej, który nie złożył broni po zakończeniu okupacji niemieckiej. W 1945 r. został dowódcą Konspiracyjnego Wojska Polskiego – najsilniejszej zbrojnej organizacji antykomunistycznego podziemia, działającej w centralnej Polsce. W 1946 r., w szczytowym okresie działalności, KWP skupiało w swych szeregach ponad tysiąc partyzantów, obejmując swym działaniem tereny województwa łódzkiego, katowickiego, poznańskiego i kieleckiego. Kpt. Sojczyński, ujęty zdradziecko przez funkcjonariuszy UB, w grudniu 1946 r. został skazany na karę śmierci, którą wykonano w lutym 1947 r. Wystawa przedstawia struktury organizacyjne i zasady funkcjonowania oddziałów partyzanckich „Warszyca” – AK i KWP, ich polityczne cele oraz życie codzienne żołnierzy. Pokazuje powody, dla których zdecydowali się pozostać w konspiracji, oraz ich dalsze losy. Autorami wystawy są Paweł Kowalski i dr Tomasz Toborek oraz Milena Romanowska (projekt plastyczny).