Instytut Pamięci Narodowej - Katowice

https://katowice.ipn.gov.pl/pl3/aktualnosci/18453,Prelekcja-Artura-Kasprzykowskiego-Procesy-polityczne-w-okresie-stanu-wojennego-n.html
02.04.2026, 16:07

Prelekcja Artura Kasprzykowskiego „Procesy polityczne w okresie stanu wojennego na Podbeskidziu” podczas XX Spotkania członków Związku Więźniów Politycznych Okresu Stanu Wojennego – Bielsko-Biała, 30 czerwca 2012

30.06.2012

30 czerwca 2012 r. odbyło się w Bielsku-Białej jubileuszowe, dwudzieste spotkanie Związku Więźniów Politycznych Okresu Stanu Wojennego. Uczestniczyło w nim blisko pięćdziesiąt osób z całej Polski, które w latach 1981–1983 były skazane za swą działalność w podziemnych strukturach „Solidarności”.

Spotkanie rozpoczęło się od mszy św. odprawionej w pallotyńskim kościele pw. św. Andrzeja Boboli przez kapelana podbeskidzkiej „Solidarności”, ks. prałata Zbigniewa Powadę, oraz ks. Franciszka Mąkinię SAC. W drugiej części spotkania Artur Kasprzykowski z Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach przedstawił referat „Procesy polityczne okresu stanu wojennego na Podbeskidziu”.

Związek Więźniów Politycznych Okresu Stanu Wojennego powstał w 1992 roku i skupia dziś blisko sto osób, żyjących zarówno w kraju (głównie w jego południowej części), jak i na emigracji, między innymi w Szwecji, Niemczech, Francji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, a nawet Australii. Pracami związku kieruje Stanisław Płatek, który po 13 grudnia 1981 roku przewodniczył komitetowi strajkowemu w kopalni „Wujek” w Katowicach. W trakcie pacyfikacji został ranny, zaraz potem internowany, a następnie skazany na 4 lata więzienia.

W bielskim spotkaniu uczestniczyli między innymi mieszkający dziś w Szwecji były przewodniczący podbeskidzkiej „Solidarności” Patrycjusz Kosmowski, który w marcu 1982 roku został skazany na 6 lat więzienia, niegdysiejszy kolejarz, a dziś bielski radny Józef Łopatka, skazany na początku stanu wojennego na pięć i pół roku więzienia za „kontynuowanie zakazanej działalności związkowej”, Zdzisław Szczur, dziś przewodniczący Rady Miejskiej w Wadowicach i szef miejscowego oddziału „Solidarności”, a w latach osiemdziesiątych więzień polityczny z półtorarocznym wyrokiem za działalność w podziemnych strukturach, czy też Wiesław Pyzio z Andrychowa, jedyny polityczny recydywista w tym gronie, mający na swym koncie dwa wyroki więzienia – z 1982 i 1985 roku.

„Macie wielki wkład w przemiany ostatnich lat. Jesteśmy wam wdzięczni za waszą postawę wówczas, w ciemnych latach stanu wojennego, jak również teraz, gdy upominacie się o prawdę w życiu publicznym, o historię w polskich szkołach. Jesteście wciąż bardzo potrzebni jako bohaterowie, jako świadkowie, a często także jako wyrzut sumienia dla dzisiejszych elit politycznych” – stwierdził w trakcie spotkania przewodniczący podbeskidzkiej „Solidarności” Marcin Tyrna.

XX spotkanie Związku Więźniów Politycznych Okresu Stanu Wojennego w Bielsku-Białej zostało zorganizowane przy wsparciu Zarządu Regionu Podbeskidzie NSZZ „Solidarność”, Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach oraz samorządu miasta Bielsko-Biała.