Nawigacja

Oddziałowa Komisja w Katowicach (stan na listopad 2018 r.)

Śledztwa w toku

Zbrodnie komunistyczne. 

Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej stanowiącej zbrodnię przeciwko ludzkości, polegającej na stosowaniu represji i naruszeniu prawa człowieka do wolności i bezpieczeństwa osobistego poprzez długotrwałe pozbawienie wolności w więzieniach i obozach na terenie Lwowa, województwa lwowskiego i ZSRR członków AK Obwodu Lwów, osób głoszących poglądy sprzeczne z propagandową doktryną prawno-państwową oraz członków ich rodzin, połączone ze szczególnym udręczeniem, wynikającym z rozmyślnego stworzenia warunków życia obliczonych na spowodowanie całkowitego lub częściowego fizycznego ich wyniszczenia, dokonanej w okresie od końca 1939 roku do końca 1955 roku przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego, co stanowiło poważne prześladowanie tych osób z powodu przynależności do określonej grupy politycznej i społecznej walczącej o odzyskanie niepodległego bytu Państwa Polskiego (S 43.2013.Zk)

Śledztwo wszczęto w dniu 28 października 2010 roku.

Akta sprawy stanowiły uprzednio śledztwo o sygn. S 41.2013.Zk Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Rzeszowie przekazane tut. Oddziałowej Komisji, stosownie do treści zarządzenia Dyrektora Głównej Komisji nr 8/13 z dnia 18 kwietnia 2013 roku.

Pierwotnie śledztwo w tej sprawie wszczęte zostało przez prokuratora OK w Rzeszowie w dniu 28 października 2012 roku, po uprzednim wyłączeniu w dniu 21 października 2010 roku materiałów ze śledztwa o sygn. S 94.2001.Zk Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Rzeszowie, w sprawie masowych deportacji w głąb ZSRR obywateli polskich - mieszkańców b. powiatu Lwów przez władze sowieckie w latach 40-tych dwudziestego wieku.

Śledztwo w niniejszej sprawie ma wielowątkowy i wielopodmiotowy charakter. Przedmiotem śledztwa są pozbawienia wolności obywateli polskich, połączone z wywiezieniem do ZSRR, w trzech różnych okresach historycznych, tj. w okresie po zajęciu Lwowa wraz z innymi terenami wschodniej Polski we wrześniu 1939 roku. Do momentu wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej w dniu 22 czerwca 1941 roku, w okresie od wkroczenia Armii Czerwonej do Lwowa w czerwcu 1944 roku do zakończenia II wojny światowej oraz w okresie od zakończenia wojny do lat pięćdziesiątych XX wieku.

W toku dotychczasowego postępowania przesłuchano licznych świadków zdarzeń będących przedmiotem postępowania, skierowano do Archiwum IPN wnioski o przeprowadzenie kwerend, w celu odszukania dokumentów dotyczących pokrzywdzonych, uzyskane tą drogą dokumenty poddano oględzinom. Kierowano również wnioski do Prokuratury Obwodu Lwowskiego o udzielenie międzynarodowej pomocy prawnej, poprzez nadesłanie dokumentów dotyczących poszczególnych pokrzywdzonych. Po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego w poszczególnych wątkach śledztwa materiały w tym zakresie wyłączono do odrębnego postępowania i sprawę kończono decyzją merytoryczną.

Obecnie w toku postępowania sukcesywnie kierowane są wnioski o wykonanie międzynarodowej pomocy prawnej do Prokuratury Obwodu Lwowskiego, skąd pozyskiwane są materiały związane z pozbawieniem wolności pokrzywdzonych.

 

Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej stanowiącej jednocześnie zbrodnię przeciwko ludzkości, popełnionej w okresie od 1 do 26 września 1946 r. na terenie powiatów nyskiego, brzeskiego i gliwickiego, przez funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, będącej zbrodnią zabójstwa popełnioną przez opracowanie planu i kierowanie realizacją operacji specjalnej pod kryptonimem „Lawina”, mającej na celu fizyczną likwidację członków zgrupowania Narodowych Sił Zbrojnych z terenu Podbeskidzia pod dowództwem Henryka Flamego ps. „Bartek” w toku której pozbawieni życia zostali: Bączek Roman, Biegun Jan, Byrdy Antoni, Daniec Józef, Daniec Leopold, Dróżdż Jan, Ficek Jan, Golec Stanisława, Greń Józef, Karol Talik, Talik Franciszek, Krupa Jan, Lewicki Józef, Łaciak Jakub, Łajczak Jan, Łajczak Stanisław, Mach Teodor, Machej (ew. Madej) Józef, Marek Józef, Maślanka Józef, Maślanka Karol, Matkak Jan, Nowotarski Władysław, Pajestka Franciszek, Pajestka Michał, Pezda Jan, Piątek Kazimierz, Pilarz Stefan, Przewoźnik Jan, Leopold Sikliński, Skrzypek Tadeusz, Szczotka Karol, Sztykiel Zygmunt, Talik Franciszek, Talik Karol, Tomasik Eugeniusz, Walczak Jakub, Więzik Antoni, Więzik Rudolf, Witos Michał, Witos Stanisław, Walczak Antoni, Władysław Nowatorski, Wojciuch Jan, Wojciuch Julian, Wojtas Jan, Zawada Franciszek, Zawada Jan, Zawada Józef, Żurek Jan oraz o nazwiskach: Bąk, Bujok, Cieślar, Frydel, Góral, Hraścina, Tetłok, Kowalczyk oraz 100 bliżej nieustalonych żołnierzy poprzez: - oddanie strzału z broni palnej w potylicę, wobec 69 żołnierzy w/w formacji zbrojnej na terenie nieustalonej miejscowości byłego powiatu opolskiego - wysadzenie w powietrze, co najmniej 30 – 40 żołnierzy w/w formacji zbrojnej, w zaminowanym drewnianym baraku, na terenie poniemieckiego lotniska w Starym Grodkowie, - wysadzenie w powietrze co najmniej kilkudziesięciu żołnierzy w/w formacji zbrojnej, w zaminowanej murowanej oborze, na terenie miejscowości Barut, - przy czym, wobec Andrzeja Bujaka oraz żołnierza NSZ o nazwisku Cieślar zamiar zabójstwa nie został zrealizowany z powodu ucieczki pokrzywdzonych z miejsca zdarzenia (S 30.2016.Zk)

Postanowieniem z dnia 08 kwietnia 2016 roku podjęto umorzone śledztwo S 71.2012.Zk.

W dniu 16 marca 2016 roku tutejsza Komisja uzyskała informację, że w toku prac archeologicznych mających na celu odnalezienie szczątków ofiar tej zbrodni na podstawie ustaleń poczynionych w toku niniejszego śledztwa w lesie w okolicach miejscowości Stary Grodków ujawniono szereg przedmiotów mogących pochodzić od żołnierzy NSZ w postaci ryngrafów i odznak wojskowych w postaci orzełków. Dalsze prace prowadzone do dnia 7 kwietnia 2016 roku ujawniły 8 jam grobowych zawierających szczątki kostne nieustalonej liczby osób jednak nie mniejszej niż 24 osoby, przy czym w jednej   z czaszek  ujawniono otwór mogący być śladem rany postrzałowej a na szeregu dalszych szczątkach ślady urazowej amputacji kończyn dolnych. Z uwagi na miejsce ich ujawnienia jak również charakter obrażeń zachodzi uzasadnione podejrzenie, że mogą to być szczątki grupy 30-40 żołnierzy NSZ zabitych poprzez wysadzenie w powietrze budynku, w którym się znajdowali i pochowanych na terenie nieustalonej do tej pory lokalizacji w okolicach dawnego niemieckiego lotniska wojskowego. W toku śledztwa przesłuchano jednego świadka i zasięgnięto opinii Katedry Medycyny Sądowej  Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu w celu ustalenia mechanizmu zgonu osób, od których pochodzą ujawnione szczątki kostne.

W dniu 16 marca 2016 roku tutejsza Komisja uzyskała informację, że w toku prac archeologicznych mających na celu odnalezienie szczątków ofiar tej zbrodni na podstawie ustaleń poczynionych w toku niniejszego śledztwa w lesie w okolicach miejscowości Stary Grodków ujawniono szereg przedmiotów mogących pochodzić od żołnierzy NSZ w postaci ryngrafów i odznak wojskowych w postaci orzełków. Dalsze prace prowadzone do dnia 7 kwietnia 2016 roku ujawniły 8 jam grobowych zawierających szczątki kostne nieustalonej liczby osób jednak nie mniejszej niż 24 osoby, przy czym w jednej z czaszek  ujawniono otwór mogący być śladem rany postrzałowej a na szeregu dalszych szczątkach ślady urazowej amputacji kończyn dolnych. Uzyskano opinię opinią sądowo–lekarsko-antropologiczną z której wynika, iż zeszkieletowane szczątki należą co najmniej 30 osób o czym świadczy obecność 30 lewych kości udowych. Większość ujawnionych szczątków tworzyły anatomiczną całość. Ze szczątków pobrano do badań genetycznych próbki w postaci zębów, co pozwoliło dotychczas na uzyskanie 22 profili genetycznych, które poddano analizie porównawczej z profilami genetycznymi krewnych osób zaginionych w 1946 r. członków oddziału „Bartka”. Trwają czynności zmierzające do ustalenia pokrzywdzonych zbrodnią, ich krewnych, wreszcie identyfikacji ofiar.

 

Śledztwo w sprawie popełnienia zbrodni komunistycznej stanowiącej zbrodnię przeciwko ludzkości w postaci represji i naruszania podstawowych praw człowieka polegającej na niedopełnieniu obowiązków z zamiarem pozbawienia życia w dniu 29 listopada 1946 r. w Gliwicach przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego Wiktora A., Tadeusza M. i Stanisława M. pełniących funkcję członków składu orzekającego Wojskowego Sądu Rejonowego w Katowicach na sesji wyjazdowej w Gliwicach poprzez wyrokowanie wobec oskarżonego pomimo niewyjaśnienia wszechstronnie istotnych okoliczności sprawy i poprzestaniu na przeprowadzeniu materiału dowodowego ograniczonego do wyjaśnień samego oskarżonego co skutkowało zgromadzeniem niepełnego materiału dowodowego nie pozwalającego na dokonanie pełnej i obiektywnej oceny zachowania oskarżonego przy jednoczesnym naruszeniu prawa oskarżonego do obrony co doprowadziło do wydania w dniu 29 listopada 1946 r. wyroku skazującego na karę śmierci Alfreda G. za przypisane mu członkostwo w AK, do wykonania którego jednak nie doszło wskutek skorzystania przez Prezydenta RP z prawa łaski, co stanowiło usiłowanie zbrodni zabójstwa (S 40.2018.Zk)

Śledztwo wszczęto dnia 12 września 2018 roku.

Fakt popełnienia przestępstwa ujawniono w postępowaniu w sprawie uznania za nieważne wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Katowicach. W toku tego postępowania ustalono, że wobec Alfreda G.  wydano wyrok skazujący na karę śmierci za przypisane mu członkostwo w Armii Krajowej. Do wykonania, której jednak nie doszło, ze względu na  skorzystanie wobec niego przez Prezydenta RP z prawa łaski. Aktualnie, w toku śledztwa prowadzona jest kwerenda archiwalna w celu uzupełnienia materiału dowodowego.

 

Śledztwo w sprawie popełnienia zbrodni komunistycznej stanowiącej zbrodnię przeciwko ludzkości polegającej na przekroczeniu władzy w 1946 r. w Szczyrku przez funkcjonariuszy publicznego państwa komunistycznego, wobec Zygmunta T. w związku z przypisywaną działalnością niepodległościową poprzez jego zabójstwo polegające na zastrzeleniu go przy użyciu karabinu co stanowiło działanie na szkodę interesu prywatnego  (S 43.2018.Zk).

Śledztwo wszczęto postanowieniem z dnia 09 października 2018 r.

Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Katowicach prowadzi postępowanie w sprawie zbrodni komunistycznej stanowiącej zbrodnię zabójstwa dokonanej jesienią 1946 r. w okolicach Łambinowic przez funkcjonariuszy byłego Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego na członkach Narodowych Sił Zbrojnych ze zgrupowania „Bartka” z rejonu Podbeskidzia. W trakcie śledztwa ustalono na podstawie zeznania świadka Marii M. fakt dokonania zabójstwa jej brata Zygmunta T. przez funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego i żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego. Ze względu na fakt, iż czyn ten czyn te nie pozostaje w związku podmiotowym ani przedmiotowym z czynami, które popełniono na szkodę członków „grupy Bartka” ujawnionymi w śledztwie o sygn.  S 30.2016.Zk albowiem dotyczą one innych sprawców i innego pokrzywdzonego. Mając na względzie wymogi ekonomiki procesowej postanowiono o wyłączeniu materiałów do odrębnego postępowania.

W dotychczasowym toku śledztwa ujawniono dokumentację wskazującą, iż zabicie Zygmunta T. zostało zaplanowane i funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego nie brali pod uwagę możliwości jego zatrzymania.

 

 

Śledztwa w biegu.

Zbrodnie nazistowskie.

 

 Śledztwo w sprawie zbrodni wojennej będącej zbrodnią przeciwko ludzkości popełnionej w kwietniu i maju 1940 r. na terenie rejencji katowickiej przez naruszenie prawa międzynarodowego przez przedstawicieli władzy państwa niemieckiego, w szczególności przez funkcjonariuszy policji, z motywów narodowościowych i politycznych, w celu wyniszczenia grupy narodowościowej i politycznej, a polegającej na bezprawnym pozbawieniu wolności w ramach zorganizowanej akcji w celu wyniszczenia polskich elit około kilku tysięcy osób, nie mniej niż 1139, w szczególności działaczy politycznych, powstańców śląskich, działaczy organizacji społecznych, nauczycieli, sędziów, księży katolickich i umieszczeniu w ich w obozach koncentracyjnych w Dachau, Mauthausen-Gusen i innych, gdzie zostali poddani okrutnemu i nieludzkiemu traktowaniu (S 51.2018.Zn).

Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2018 r. podjęto umorzone śledztwo S 88.2010.Zn.

Konieczność kontynuowania zakończonego wcześniej postępowania w tej sprawie wynika
z nowych ustaleń, zgodnie, z którymi istnieje możliwość ustalenia imiennej listy aresztowanych w ramach „Inteligenzaktion”. W pięciu transportach zostali oni wysłani do KL Dachau. Transport z dnia 09 kwietnia 1940 r. liczył 69 osób, transport z dnia 14 kwietnia 1940 r. - 874 osoby, transport z dnia 28 kwietnia 1940 r. - 762 osoby, transport z dnia 05 maja 1940 r. 735 osób, transport z dnia 26 maja 1940 r. - 726 osób. Łącznie ok. 3166 osób. Na obecnym etapie postępowania ustalono również, że w ramach „Inteligenzaktion” pozbawiono wolności 72 kobiety i umieszczono w KL Ravensbrück. Trwają kwerendy archiwalne i internetowe oraz przesłuchania świadków zmierzające do ustalenia okoliczności aresztowania i losów ofiar tej zbrodni.

 

Śledztwo w sprawie zbrodni wojennej, będącej zbrodnią przeciwko ludzkości, stanowiącej jeden z powtarzających się zamachów podjętych w celu wykonania polityki Niemiec Hitlerowskich, popełnionej przez funkcjonariuszy państwa niemieckiego, z powodu przynależności do określonej grupy narodowościowej, polegającej na pozbawieniu wolności na czas przekraczający 7 dni i ze szczególnym udręczeniem, w toku postępowania zakończonego wyrokiem Wyższego Sądu Krajowego w Katowicach po rozprawie jaka odbyła się w dniach 9 stycznia i 2 lutego 1942 roku o sygn. Sg. (19) 2 0 Js 59/41 (36/41), skazującym na kary pozbawienia wolności Andrzeja W. w wymiarze 6 lat ciężkiego więzienia i Stefana W. w wymiarze 4 lat ciężkiego więzienia (S 52.2018.Zn).

Śledztwo zostało wszczęte dnia 01 października 2018 r.

W toku postępowania przetłumaczono z języka niemieckiego na język polski wyrok Wyższego Sądu Krajowego w Katowicach wydany po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 09 stycznia i 02 lutego 1942 r. Na tej podstawie ustalono, że sąd ten, orzekający w składzie sędziowie: Wolff, Roedrer i Wedde przy udziale prokuratora Webera skazał Andrzeja W. i Stefana W. odpowiednio na karę 6 i 4 lat ciężkiego więzienia za zdradę główną.

Ponadto w oparciu o akt zgonu  wystawiony przez Urząd Stanu Cywilnego w  Bayreuth ustalono, że Gerard Wedde zmarł 14 lipca 1996 roku.  Na podstawie uzyskanych materiałów archiwalnych z Federalnego Archiwum w Berlinie ustalono daty urodzenia pozostałych osób zaangażowanych w wydanie wyroku w sprawie przeciwko Andrzejowi W. i Stefanowi W.

 

 

do góry